Nie wiem czy Bóg istnieje, ale byłoby z korzyścią dla Jego reputacji, gdyby nie istniał" - Renard
Kultury zmieniają się i rozwijają i w toku swej historii odrzucają pewne elementy, zyskują nowe. W rezultacie tego procesu mo- gą ulec zasadniczym przekształceniom i może dojść do //. Pojęcie kultury 53 głębokich zmian wzorów, jeśli społeczeństwo trwa do- statecznie długo i doznaje zmiennych kolei losu. Na świecie jest więc wiele miejsc, gdzie - jak można stwier- dzić na podstawie świadectw antropologii fizycznej - obecna ludność pochodzi w prostej linii od ludności neolitycznej, a ciągłość kulturowa i społeczna nigdy nie została przerwana; jednak życie tych współczesnych ma bardzo niewiele wspólnego z życiem ich neolitycznych przodków. Nawet jeśli będziemy rozpatrywali jakąś konfigurację społeczno-kulturową w szczególnym mo- mencie, to stwierdzimy, że nie ma w niej elementów kultury podzielanych przez wszystkich członków społe- czeństwa. Chociaż niektóre z nich są podzielane przez wszystkich dorosłych, nie są jednak podzielane przez małe dzieci, a przy tym wiele idei i działań dorosłych przypada w udziale tylko członkom pewnych ugrupo- wań w ramach społeczeństwa, jak np. mężczyznom, kobietom czy specjalistom-rzemieślnikom. Niemniej specjalności takie trzeba rozpatrywać jako integralne części konfiguracji kultury. Są one dostosowane do innych elementów w ramach konfiguracji i przyczyniają się do pomyślnego rozwoju społeczeństwa jako całości. Termin przekazywane nie wymaga wielu wyjaśnień. Podzielanie elementów zachowania itd. zależy od prze- kazywania ich sobie wzajemnie przez jednostki w wy- niku szkolenia lub naśladownictwa. Procesy te prze- biegają w czasie i większość elementów tworzących konfiguracje kulturowe przekazywana jest z pokolenia na pokolenie oraz trwa o wiele dłużej od życia któ- regokolwiek członka społeczeństwa. Z punktu widzenia 54_____________II. Pojęcie kultury_______________ • II. Pojęcie kultury_____________55 Jednostki kultura społeczeństwa, w którym się wychowa- ,^ zjawiska psychiczne, tworzą ukryty aspekt kultury. a, stanowi jej dziedzictwo społeczne, odmienne od bio- Obydwa te aspekty są równie rzeczywiste i równie ważne logicznego^ Dziedzictwo to dostarcza jej wielu sposobów dla zrozumienia zachowania ludzkiego, lecz przedstawia- adaptacji do otoczenia, w którym musi żyć i funkcjono- . ^żne problemy badawcze. Jawny aspekt kultury jest wac. Adaptacje te, ucieleśnione w sposobach zachowania, A -konkretny i dotykalny. Jest bezpośrednio obserwowany, wypracowali wcześniejsi członkowie społeczeństwa podlega też bezpośredniemu opisowi, nie ma też takich w wyniku swych doświadczeń i zostały one przekazane ^^w w tej dziedzinie, których nie można byłoby w procesie uczenia Zaoszczędzają Jednostce wielu, często ; sprawdzić za pomocą takich przyrządów mechanicznych bolesnych doświadczeń i umożliwiają jej skuteczne przy- [ ^ kamera filmowa czy fonograf Wszelkie błędy, które stosowanie się do środowiska^ Pod wieloma względami ^ ^^ powstawać, będą wynikały jedynie przekaz takich behawioralnych adaptacji Jest analogicz- , ^liwej obserwacji i są łatwe do skorygowania. ny do przekazu adaptacji strukturalnych i fizjologicz- Q ^ kultury ukrytej stwarza problemy zupełnie in- nych wytworzonych przez przodków osobnika w rezul- nego rodzaju. Ten aspekt kultury obejmuje stany psy- Af^-TT.1 s iL• murzynsklm ^^nstwie ^czne, których charakter, a nawet samo istnienie mo- ! Afryki Zachodniej kulturowe techniki zdobywania żyw- „ być tylko inferowane z zachowania jawnego, jakiemu nosci w dżungli będą przekazywane jednostce poprzez dają początek. Problem ustalenia ukrytych wzorów u^n y plen, odpomosc1 Da malarię' także w ramach kultury jest w znacznym stopniu taki sam jak w SLT2 poprzedme P01^.' Prosie się ^^ treści i organizacji osobowości jakiejś jedno- w rezultacie dziedziczenia. Jedno i drugie Jest w warun- ^ki, i błędy badawcze wypływają tu z tych samych kach miejscowych niezbędne dla przeżycia. ^ ^J „ ^^ ^dkami stałego doskona- Na podstawie powyższego omówienia kultury można ^ technik obiektywnych badań zjawisk psychicz- stwierdzic, ze pojęcie to obejmuje zjawiska co najmniej ^ ^kres sądów subiektywnych uwikłanych nawet trzech rożnych porządków: materialne, czyli rezultaty ;' diagnozach osobowości indywidualnych pozostaje ^T^'^^^^^^^^ zachowania jawne (skoro ^ , ^ bardzo szeroki. Kiedy próbujemy posta- zawierają ruch jako niezbędny element), l psychologicz- | ^Ją diagnozę dla członków całego społeczeństwa n._ czyli wiedzę, postawy i wartości podzielane przez l,b nawet poszczególnej grupy w obrębie społeczeń- z ST nTl0 T'. .naszych T^011 ^ ^a, prawdopodobieństwo błędu ogromnie wzrasta. zjawiska należące do dwóch pierwszych porządków Antropologowie prowadzący badania terenowe rzad- mogą być zaklasyfikowane łączme jako jawny aspekt | ^ wyszkoleni w zakresie stosowania bardziej rozwi- kultury. Te zaś, które należą do porządku trzeciego, to ^ych i precyzyjnych technik testów psychologicznych, 30_________II. Pojęcie kultury | J/